Η συμβολή των ψηφιακών τεχνολογιών στη βελτίωση της διακυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, και στην αντιμετώπιση του δημοκρατικού ελλείμματος
ENGLISH ABSTRACT Technological development has not left the way the European Union works unaffected, creating new data in the way it is governed. The main objective of this thesis is to investigate the contribution of digital technologies to improving governance in the European Union and addressing the phenomenon of the democratic deficit. The paper focuses in particular on e-government tools, e-participation and artificial intelligence applications, examining the extent to which they improve governance and enhance transparency, accountability and citizen participation in the decision-making process. The research is based on the empirical quantitative methodology, including the collection of primary data through a structured questionnaire. The questionnaire was designed based on the theoretical background and the findings of the literature review, and was addressed to public sector staff and citizens in general. The results of the research were initially tested for their reliability based on the indicator Cronbach's alpha, followed by descriptive statistical analysis and correlations of variables, in order to answer the research questions. The results of the survey show that the use of e-participation tools contributes significantly to improving governance in the European Union, notably by reducing red tape. The use of e-participation tools and AI applications show a positive but limited contribution to addressing the democratic deficit, notably through enhanced transparency, accountability and legitimacy. Factors such as digital skills, the level of education and the quality of digital services positively influence the use of digital technologies, while age shows a negative correlation with younger citizens making greater use. In conclusion, the paper highlights that digital technologies can act as essential tools to improve European governance. However, in order to address the democratic deficit, strengthening the electronic participation of citizens requires informing citizens about the available participation platforms, upgrading them, and above all shaping a strong digital literacy culture.
Thesis
Η τεχνολογική εξέλιξη δεν άφησε ανεπηρέαστο τον τρόπο λειτουργίας της Ευρωπαϊκής Ένωσης, δημιουργώντας νέα δεδομένα στον τρόπο διακυβέρνησης . Κύριος στόχος της παρούσας διπλωματικής εργασίας είναι η διερεύνηση της συμβολής των ψηφιακών τεχνολογιών στη βελτίωση της διακυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση και στην αντιμετώπιση του φαινομένου του δημοκρατικού ελλείμματος. Η εργασία εστιάζει ειδικότερα στα εργαλεία ηλεκτρονικής διακυβέρνησης, ηλεκτρονικής συμμετοχής και στις εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης, εξετάζοντας τον βαθμό στον οποίο βελτιώνουν την διακυβέρνηση και ενισχύουν την διαφάνεια, τη λογοδοσία και τη συμμετοχή των πολιτών στη διαδικασία λήψης των αποφάσεων. Η έρευνα βασίζεται στην εμπειρική ποσοτική μεθοδολογία, περιλαμβάνοντας τη συλλογή πρωτογενών δεδομένων μέσω δομημένου ερωτηματολογίου. Το ερωτηματολόγιο σχεδιάστηκε με βάση το θεωρητικό υπόβαθρο και τα ευρήματα της βιβλιογραφικής επισκόπησης, ενώ απευθύνθηκε σε προσωπικό δημόσιου φορέα και σε πολίτες γενικότερα. Τα αποτελέσματα της έρευνας ελέγχθηκαν αρχικά για την αξιοπιστία τους με βάση τον δείκτη Cronbach’s alpha, ενώ στη συνέχεια ακολούθησε περιγραφική στατιστική ανάλυση και συσχετίσεις μεταβλητών, με σκοπό την απάντηση των ερευνητικών ερωτημάτων. Τα αποτελέσματα της έρευνας καταδεικνύουν ότι η χρήση εργαλείων ηλεκτρονικής συμμετοχής συμβάλλει σημαντικά στη βελτίωση της διακυβέρνησης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως μέσω της μείωσης της γραφειοκρατίας. Η χρήση εργαλείων ηλεκτρονικής συμμετοχής και εφαρμογών τεχνητής νοημοσύνης εμφανίζουν θετική αλλά περιορισμένη συμβολή στην αντιμετώπιση του δημοκρατικού ελλείμματος, κυρίως μέσω της ενίσχυσης της διαφάνειας, της λογοδοσίας και της νομιμότητας. Παράγοντες όπως οι ψηφιακές δεξιότητες, το επίπεδο εκπαίδευση και η ποιότητα των ψηφιακών υπηρεσιών επηρεάζουν θετικά τη χρήση ψηφιακών τεχνολογιών, ενώ η ηλικία παρουσιάζει αρνητική συσχέτιση με τους νεότερους πολίτες να κάνουν μεγαλύτερη χρήση. Συμπερασματικά, η εργασία αναδεικνύει ότι οι ψηφιακές τεχνολογίες μπορούν να λειτουργήσουν ως ουσιαστικά εργαλεία βελτίωσης της ευρωπαϊκής διακυβέρνησης. Ωστόσο, για την αντιμετώπιση του δημοκρατικού ελλείμματος η ενίσχυση της ηλεκτρονικής συμμετοχής των πολιτών προϋποθέτει την ενημέρωση των πολιτών για τις διαθέσιμες πλατφόρμες συμμετοχής, την αναβάθμιση τους, και κυρίως τη διαμόρφωση ισχυρής κουλτούρας ψηφιακής παιδείας.