Απόψεις και στάσεις εκπαιδευτικών για τους παράγοντες που συνηγορούν στη μειονεκτική θέση τους στο σημερινό σχολείο
ENGLISH ABSTRACT Introduction: This study investigates the extent to which primary education teachers in Crete perceive themselves as occupying a “disadvantaged position” in today’s school environment, and examines how this experience relates to pedagogical/social prestige, relationships with parents and students, institutional support/protection, and the public image of the teaching profession. In addition, the study aims to provide psychometric evidence for the questionnaire and to test differences across demographic and professional characteristics. Method: A quantitative, cross-sectional design was employed using an online questionnaire (Google Forms). The sample consisted of 98 primary education teachers. Descriptive statistics, non-parametric group comparisons (Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis), and Spearman correlations were conducted. The instrument’s structure was examined through Principal Component analysis (PCA), and internal consistency was assessed with Cronbach’s alpha. Results: Overall perceived devaluation/disadvantaged position was moderate to low (M = 2.72), whereas high mean scores were observed for reduced prestige/recognition (M = 3.96), perceived challenge to authority by parents/students (M = 4.07), perceived lack of institutional support/protection (M = 4.04), and negative public image (M = 3.89). The disadvantaged position correlated positively with perceived challenge to authority (ρ = .380) and reduced prestige (ρ = .250), while perceived parental trust correlated negatively with the disadvantaged position (ρ = −.333). The PCA yielded five subscales with high reliability (α = .805–.899). Group differences were mainly found in parental trust and indicators of institutional support, varying by years of service, employment status, and role within the school. Conclusions: A “disadvantaged position” is not a dominant self-description; however, it coexists with strong perceptions of being challenged, reduced prestige, and insufficient institutional safeguarding. A key parameter appears to be the everyday legitimation of pedagogical authority in interactions with parents and students.
Thesis
Εισαγωγή: Η μελέτη διερευνά τον βαθμό στον οποίο εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης στην περιοχή της Κρήτης αντιλαμβάνονται ότι κατέχουν «μειονεκτική θέση» στο σημερινό σχολείο και εξετάζει τη σύνδεση της εμπειρίας αυτής με το παιδαγωγικό/κοινωνικό κύρος, τις σχέσεις με γονείς και μαθητές, τη θεσμική στήριξη/προστασία και τη δημόσια εικόνα του επαγγέλματος. Πρόσθετα, επιδιώκεται η ψυχομετρική τεκμηρίωση του ερωτηματολογίου και ο έλεγχος διαφοροποιήσεων ως προς δημογραφικά/επαγγελματικά χαρακτηριστικά. Μέθοδος: Υιοθετήθηκε ποσοτικός, διατομεακός σχεδιασμός με διαδικτυακή χορήγηση ερωτηματολογίου (Google Forms). Το δείγμα αποτέλεσαν 98 εκπαιδευτικοί Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης. Πραγματοποιήθηκαν περιγραφικές αναλύσεις, έλεγχοι διαφορών ομάδων με μη παραμετρικά κριτήρια (Mann–Whitney U, Kruskal–Wallis) και συσχετίσεις Spearman. Η δομή του εργαλείου τεκμηριώθηκε με διερευνητική παραγοντική ανάλυση (PCA) και αξιοπιστία με Cronbach’s α. Αποτελέσματα: Το συνολικό αίσθημα υποβάθμισης/μειονεκτικής θέσης ήταν μέτριο προς χαμηλό (Μ=2.72), ενώ καταγράφηκαν υψηλές τιμές σε μειωμένο κύρος/αναγνώριση (Μ=3.96), αμφισβήτηση από γονείς/μαθητές (Μ=4.07), έλλειψη θεσμικής στήριξης/προστασίας (Μ=4.04) και αρνητική δημόσια εικόνα (Μ=3.89). Η μειονεκτική θέση συσχετίστηκε θετικά με την αμφισβήτηση (ρ=.380) και το μειωμένο κύρος (ρ=.250), ενώ η γονική εμπιστοσύνη συσχετίστηκε αρνητικά με τη μειονεκτική θέση (ρ=−.333). Η PCA ανέδειξε πέντε υποκλίμακες με υψηλή αξιοπιστία (α=.805–.899). Διαφορές εντοπίστηκαν κυρίως στη γονική εμπιστοσύνη και σε δείκτες θεσμικής στήριξης ανά προϋπηρεσία/εργασιακή σχέση/ρόλο. Συμπεράσματα: Η «μειονεκτική θέση» δεν εμφανίζεται ως καθολική αυτοπεριγραφή, όμως συνυπάρχει με ισχυρή εμπειρία αμφισβήτησης, μειωμένου κύρους και ανεπαρκούς θεσμικής θωράκισης. Βασική παράμετρος φαίνεται να είναι η καθημερινή νομιμοποίηση της παιδαγωγικής αυθεντίας στις σχέσεις με γονείς και μαθητές