Σχολική ηγεσία και διαπολιτισμική εκπαίδευση: Διερεύνηση στάσεων, πρακτικών και προκλήσεων.
ENGLISH ABSTRACT The present study examines the role of school administration through the lens of intercultural education, focusing on the Greek educational system and the challenges that have emerged due to the increasing cultural diversity of the student population. The migration and refugee flows received by Greece in recent years have transformed the composition of school structures, making it necessary to implement practices that promote inclusion, respect, and equal participation for all students, regardless of their cultural and social background. In the first part of the study, the Greek educational system is analyzed at a theoretical level, including its structure and basic functions. Particular emphasis is placed on its centralized and bureaucratic character, which limits the autonomy of school units and hinders the adoption of practices tailored to the needs of each student population. Furthermore, the concept of educational policy is examined, and key factors influencing its design and implementation are discussed. The second chapter explores the concept of educational administration and highlights the role of the school principal as a school leader, with reference to basic leadership models. The third chapter investigates the concept of interculturality and its significance for contemporary education. Intercultural education is not limited to the simple coexistence of different cultures, but presupposes meaningful dialogue, mutual respect, and the active participation of all students in school life. Finally, the research process is presented and the findings are analyzed, indicating that school leadership constitutes a fundamental pillar for the effective implementation of intercultural education. The empowerment of school leaders, the provision of greater autonomy to school units, and the adaptation of educational policies to the needs of each school community can significantly contribute to the creation of a fair and inclusive school.
Thesis
Η παρούσα εργασία εξετάζει το ρόλο της διοίκησης της σχολικής μονάδας υπό το πρίσμα της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης, εστιάζοντας στο ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα και τις προκλήσεις που έχουν προκύψει μέσα σε αυτό λόγω της αυξανόμενης πολιτισμικής ετερογένειας των μαθητών. Οι μεταναστευτικές και προσφυγικές ροές που δέχεται η Ελλάδα έχουν τροποποιήσει την σύνθεση των σχολικών δομών, καθιστώντας απαραίτητη την εφαρμογή πρακτικών που προάγουν την ένταξη, τον σεβασμό και τη συμπερίληψη όλων των μαθητών, ανεξαρτήτου του πολιτισμικού και κοινωνικού τους υποβάθρου. Στο πρώτο μέρος της εργασίας αναλύεται σε θεωρητικό επίπεδο το ελληνικό εκπαιδευτικό σύστημα, η δομή του και οι βασικές του λειτουργίες. Ιδιαίτερα υπογραμμίζεται ο συγκεντρωτικός και γραφειοκρατικός χαρακτήρας του εκπαιδευτικού συστήματος, ο οποίος δυσχεραίνει την αυτονομία των σχολικών μονάδων καθώς επίσης και την εφαρμογή πρακτικών που προσαρμόζονται στις ανάγκες του εκάστοτε μαθητικού πληθυσμού. Επιπλέον υπογραμμίζεται η έννοια της εκπαιδευτικής πολιτικής καθώς επίσης αναφέρονται ορισμένοι παράγοντες που επηρεάζουν τον σχεδιασμό της. Στο δεύτερο κεφάλαιο της εργασίας αναλύεται η έννοια της εκπαιδευτικής διοίκησης και καταδεικνύεται ο ρόλος που κατέχει μέσα σε αυτήν ο διευθυντής. Ακόμη επισημαίνονται βασικά μοντέλα ηγεσίας. Ακολουθεί το τρίτο κεφάλαιο της έρευνας όπου εξετάζεται η έννοια της διαπολιτισμικότητας, η σημασία και σπουδαιότητά της για το εκπαιδευτικό σύστημα. Η διαπολιτισμική εκπαίδευση δεν αφορά την συνύπαρξη διαφορετικών πολιτισμών μέσα στην σχολική μονάδα, αλλά τον εις βάθος διάλογο και τον σεβασμό που επιδιώκεται μέσα από την συμμετοχή όλων των μαθητών στην σχολική ζωή, ανεξαρτήτου πολιτισμικής προέλευσης Εν συνεχεία παρουσιάζεται και αναλύεται η ερευνητική διαδικασία. Τα αποτελέσματά της υποστηρίζουν ότι η σχολική ηγεσία είναι ένας πολύ βασικός πυλώνας για την επιτυχημένη εφαρμογή της διαπολιτισμικής εκπαίδευσης. Η ενίσχυση των σχολικών ηγετών, η παροχή περιθωρίων αυτονομίας των σχολικών μονάδων και η προσαρμογή των εκπαιδευτικών πολιτικών στις ανάγκες της κάθε σχολικής κοινότητας, είναι ικανές παράμετροι οι οποίες εν δυνάμει δύναται να συμβάλλουν ουσιαστικά στη δημιουργία ενός δίκαιου και συμπεριληπτικού σχολείου.