Από τα Υποδείγματα στη Διακυβέρνηση: Ανάλυση Βιωσιμότητας Δημόσιου Χρέους, Τεχνητή Νοημοσύνη και Όρια της Τεχνοκρατικής Ορθολογικότητας
ENGLISH ABSTRACT This Master’s thesis provides a systematic and critical examination of public debt sustainability within the contemporary macroeconomic and institutional environment, focusing on existing Debt Sustainability Analysis (DSA) frameworks, the emerging role of Artificial Intelligence (AI) and Financial Technology (FinTech), and the broader political and institutional implications of increasingly technocratic governance. The central objective of the study is to demonstrate that public debt sustainability analysis does not constitute a neutral technical exercise, but rather a process embedded in institutional choices, power relations, and political priorities that shape economic policymaking and democratic accountability. The research is based on systematic literature review and comparative analysis of theoretical, institutional, and policy-oriented approaches, drawing on academic literature as well as official documents from international and European institutions, including the International Monetary Fund, the European Commission, and the Organisation for Economic Co-operation and Development. The findings indicate a significant degree of methodological convergence across DSA frameworks in terms of assessing fiscal sustainability and managing sovereign risk, alongside substantive differences in underlying assumptions, time horizons, and the treatment of uncertainty, with a common trend toward a shift from stock-based indicators to dynamic flow-based metrics, such as gross financing needs. At the same time, the analysis highlights that AI- and FinTech-based tools can substantially enhance the predictive capacity and operational efficiency of debt sustainability assessments, particularly through the processing of large and heterogeneous datasets and the modeling of nonlinear dynamics. However, their integration is accompanied by significant limitations related to transparency, interpretability, and model robustness, as well as by risks of reinforcing technocratic and algorithmic forms of governance. In conclusion, the thesis argues that public debt sustainability constitutes an inherently political issue and that the deployment of advanced technological tools in DSA requires institutional oversight, human judgment, and strengthened democratic accountability, in order to ensure that financial stability is not pursued at the expense of the democratic legitimacy of economic policy.
Thesis
Η παρούσα διπλωματική εξετάζει συστηματικά και κριτικά τη βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους στο σύγχρονο μακροοικονομικό και θεσμικό περιβάλλον, εστιάζοντας στα ισχύοντα πλαίσια Ανάλυσης Βιωσιμότητας Χρέους (Debt Sustainability Analysis – DSA), στον αναδυόμενο ρόλο των τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης (Artificial Intelligence – AI) και χρηματοοικονομικής τεχνολογίας (FinTech), καθώς και στις πολιτικές και θεσμικές επιπτώσεις της εντεινόμενης τεχνοκρατικής διακυβέρνησης. Κεντρικός στόχος της έρευνας είναι να αναδείξει ότι η ανάλυση της βιωσιμότητας του δημόσιου χρέους δεν αποτελεί ουδέτερη τεχνική διαδικασία, αλλά ενσωματώνει θεσμικές επιλογές, σχέσεις ισχύος και πολιτικές προτεραιότητες που επηρεάζουν τη χάραξη οικονομικής πολιτικής και τη δημοκρατική λογοδοσία. Η μελέτη βασίζεται στη συστηματική βιβλιογραφική έρευνα και στη συγκριτική ανάλυση θεωρητικών, θεσμικών και πολιτικών προσεγγίσεων, αξιοποιώντας επιστημονικά άρθρα και θεσμικά κείμενα διεθνών και ευρωπαϊκών οργανισμών, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή και ο Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης. Τα ευρήματα καταδεικνύουν μεθοδολογική σύγκλιση των πλαισίων DSA ως προς τον στόχο της αποτίμησης της βιωσιμότητας και της διαχείρισης του δημοσιονομικού κινδύνου, αλλά και ουσιώδεις διαφοροποιήσεις στις βασικές παραδοχές, στον χρονικό ορίζοντα και στη διαχείριση της αβεβαιότητας, με κοινή τάση τη μετατόπιση από στατικούς δείκτες αποθέματος προς δυναμικούς δείκτες ροής, όπως οι ακαθάριστες χρηματοδοτικές ανάγκες. Παράλληλα, αναδεικνύεται ότι τα εργαλεία AI και FinTech μπορούν να ενισχύσουν την προβλεπτική ικανότητα και την αποτελεσματικότητα των αναλύσεων βιωσιμότητας χρέους, ιδίως μέσω της επεξεργασίας μεγάλων και ετερογενών δεδομένων και της αποτύπωσης μη γραμμικών δυναμικών, ωστόσο η ενσωμάτωσή τους συνοδεύεται από περιορισμούς διαφάνειας, ερμηνευσιμότητας και κινδύνους ενίσχυσης της τεχνοκρατικής και αλγοριθμικής διακυβέρνησης. Συμπερασματικά, η εργασία καταλήγει στο ότι η βιωσιμότητα του δημόσιου χρέους αποτελεί εγγενώς πολιτικό ζήτημα και ότι η αξιοποίηση των νέων τεχνολογιών απαιτεί θεσμική εποπτεία, ανθρώπινη κρίση και ενίσχυση της δημοκρατικής λογοδοσίας, ώστε η χρηματοπιστωτική σταθερότητα να μη διασφαλίζεται εις βάρος της δημοκρατικής νομιμοποίησης της οικονομικής πολιτικής.